این فقط یک یادداشت فرادیپلماتیک است (۲)

اصل راهبردی نهایی این چهار اصل با هم یک راه مشخص می‌سازند:
تعامل هوشمند در منافع، اما ایستادگی کامل در حوزه‌ی حقوق و عدالت، و حرمت مطلق به جان انسان. ما نه اهل انزوا هستیم که در را به روی همه ببندیم، و نه اهل تسلیم که هر چیزی را برای «صلح» یا «اقتصاد» بدهیم. راه ما راه تمدن ایرانی است: واقع‌گرایی همراه با شرافت، تعامل همراه با کرامت، و صلح همراه با عدالت. دقیق‌تر بگوییم: ما در چهار سطح و با چهار شیوه و چهار مجموعه از قواعد با دیگران مواجه می‌شویم. این برای یک تمدن ۷ هزار ساله طبیعی است. همان طور که فهم ساده و کم فایده‌ای که تنها به منافع تجاری و شبه تجاری چشم دوخته نیز برای یک تمدن کم از هزار ساله طبیعی است. دیدگاه چهار عرصه‌ای، ریشه در خاک ایران دارد و نیازی به واردات از جایی ندارد. این همان صدایی است که از کوروش تا فردوسی تا مردمان امروز این سرزمین، همیشه تکرار شده: ایران را با حق و عدالت و کرامت حفظ کنیم، نه با معامله و فراموشی. دیگران می‌خواهند با ما بر اساس دیپلماسی مواجه شوند و دیپلماسی را تنها با قواعد تجارت می‌فهمند، و در نهایت می‌خواهند همه‌ی مسائل را همان‌جا حل کنند. ما بر سر حق، بر سر عدالت، بر سر خون ایرانیان معامله نمی‌کنیم، این‌ها را بر سر میز دیپلماسی پایان نمی‌دهیم. اگر حریف نتواند به سه عرصه‌ی دیگر فکر کند، ما با او در عرصه‌ی منافع دیپلماسی خواهیم کرد، و مسائل عرصه‌های دیگر را به موقع و در جای خود حل خواهیم کرد. ما آن قدر متمدن و فرهنگ ساز هستیم که بتوانیم زمان و ابزار حل این مسائل را پیدا کنیم. در نهایت چنان که در عنوان مطلب آمد: این فقط یک یادداشت فرادیپلماتیک است.