▪️ نقش مذاکره در تسریع جنگ |بخش دوم ❓ چرا جلیلی جریان وفاق را در وقوع جنگ‌رمضان مسئول می‌داند؟

✍️ مسعود براتی| روزنامه عصر ایرانیان

🔸بعد از جنگ — که خیانت آشکار به میز مذاکره بود و حتی آشکار شد که پیام‌های مذاکراتی آمریکا برای ایجاد غفلت در طرف ایرانی از تحرکات جنگی رژیم صهیونیستی بود — فضای عمومی ایران عدم مذاکره مجدد بود. در شهریورماه با فعال شدن مکانیزم ماشه توسط کشورهای اروپایی، زمزمه مذاکره با آمریکا برای جلوگیری از بازگشت قطعنامه‌ها مطرح شد. این زمزمه‌ها همزمان با سفر پزشکیان به نیویورک بود. عراقچی توافق قاهره را با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی امضا کرد تا حسن نیت ایران را پیشاپیش به کشورهای اروپایی و آمریکا نشان دهد. حتی عراقچی در ۱۹ مهر ۱۴۰۴ اعتراف کرد به آمریکایی‌ها این پیشنهاد را داده بود که اگر اسنپ‌بک کنار گذاشته شود، ایران مواد غنی‌شده ۶۰ درصد را مورد مذاکره قرار دهد؛ اما آمریکا در برابر ۶۰ درصد صرفاً تعویق شش‌ماهه اسنپ‌بک را قبول کرده بود. این اصرار بر مذاکره و ارائه امتیاز سنگین به جایی رسید که رهبر شهید در اول مهر ۱۴۰۴ در اقدامی بی‌سابقه، همزمان با حضور رئیس‌جمهور پزشکیان در نیویورک، در گفتگوی مستقیم تلویزیونی با مردم، مذاکره با آمریکا را کار اشتباهی خواندند.

🔹ایشان تصریح کردند که این مذاکره نیست بلکه دیکته و تحمیل است. همچنین مذاکره را برای ایران بی‌فایده و همراه با ضرر دانستند. حتی تأکید کردند که «بعضی از این ضررها جبران‌ناپذیر هستند». نکته مهم سخنرانی این بود که ایشان دلیل ضرر داشتن مذاکره را تبیین فرمودند. ایشان با طرح مفهوم «تهدیدپذیری» به تبیین چرایی اشتباه بودن قبول مذاکره با آمریکا پرداختند.

🔸رهبر شهید تأکید کردند که قبول مذاکره نشانه «تهدیدپذیری» ایران اسلامی است: «قبول چنین مذاکره‌ای نشانه‌ی تهدیدپذیری ایران اسلامی است. اگر چنانچه شما با این تهدید رفتید مذاکره کردید، معنایش این است که ما در مقابل هر تهدیدی فوراً می‌ترسیم، می‌لرزیم و تسلیم طرف مقابل می‌شویم؛ معنایش این است. این تهدیدپذیری اگر به وجود آمد، دیگر انتها نخواهد داشت.» (اول مهر ۱۴۰۴)

🔹سپس ایشان تصریح کردند که شاید «۲۰ یا ۳۰ سال دیگر» وضعیت تغییر کند. یعنی نگاه ایشان به مضر بودن مذاکره و اینکه پذیرش مذاکره نشانه تهدیدپذیری جمهوری اسلامی ایران است، یک نگاه بلندمدت بود و نه مسئله‌ای که ظرف چند ماه بخواهد تغییر کند. اشاره سعید جلیلی نیز به همین نکته مورد تأکید امام شهید بود.

🔸همچنین باید توجه داشت که در آن مقطع (شهریور و مهر ۱۴۰۴) تهدیدات نظامی آمریکا مطرح بود و برخی برآوردها مبنی بر این بود که آمریکا و رژیم صهیونیستی با تکمیل مکانیزم ماشه و بازگشت قطعنامه‌ها، مطابق با الگوی جنگ ۱۲ روزه — که یک روز پس از صدور قطعنامه شورای حکام آژانس علیه ایران رخ داد — به ایران دوباره حمله خواهند کرد. یعنی سخنان رهبری شهید در زمانی بود که تهدیدات آمریکا به صورت مستمر صورت می‌گرفت.

🔹 اما در اواسط بهمن‌ماه، همان‌طور که آقای پزشکیان چندبار توضیح دادند، با اصرار بر این نظر که مذاکره با آمریکا برای خروج از شرایط نه جنگ و نه صلح ضروری است، مجوز مذاکره از ایشان اخذ می‌شود و در ۱۴ بهمن پزشکیان به عراقچی، وزیر خارجه، دستور می‌دهد که مذاکرات را آغاز کند. یعنی چهار ماه و نیم بعد از هشدار رهبر شهید درباره آنکه پذیرش مذاکره با آمریکا نشانه تهدیدپذیری ایران است، دولت مذاکره با آمریکا را مجدداً آغاز می‌کند.

🔸در آن مقطع آرایش جنگی آمریکا پیرامون ایران شدیدتر شده بود. همچنین کودتای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه با تحریک و تسلیح آمریکا و رژیم صهیونیستی و بی‌تدبیری دولت در اقتصاد رخ داده بود. آمریکا با ربایش آقای مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، اراده خود را برای اجرای راهبرد «سرزدن» نشان داده بود. به عبارت دیگر، پزشکیان در اوج تهدیدات چندبعدی دشمن، مذاکره با آمریکا را پذیرفت؛ امری دقیقاً مخالف با هشدار امام شهید در اول مهرماه، و این اقدام تهدیدپذیر بودن ایران را برای دشمن اثبات کرد.

🔹پزشکیان با پذیرش مذاکره در بهمن ۱۴۰۴ علاوه بر آنکه ایران را وارد چرخه تهدیدپذیری کرد، پیام دیگری را نیز ناخواسته مخابره کرد. پیام این بود که در ایران شکافی معنادار در رابطه با آمریکا وجود دارد و دولت و سایر ارکان سیاسی با نظر رهبر انقلاب مبنی بر بی‌فایده بودن و پرضرر بودن مذاکره با آمریکا همراه نیستند و معتقدند که می‌توانند از مسیر مذاکره به توافقی مناسب با آمریکا برسند. معنای ضمنی آن نیز این است که حاضرند امتیازهایی برای حصول توافق ارائه دهند.