▪️ تنش‌زدایی؛ خطای محاسباتی سیاست خارجی | بخش اول ✍️ مسعود براتی | روزنامه عصر ایرانیان

🔸دولت چهاردهم با رویکرد تنش‌زدایی در سیاست خارجی تشکیل شد. آقای پزشکیان با اعتقاد به اینکه می‌توان با مذاکره و تنش‌زدایی با آمریکا به توافقی برای رفع تحریم رسید، سید عباس عراقچی را به عنوان وزیر امور خارجه انتخاب کرد. عراقچی از چهره‌های شناخته‌شده در سیاست خارجی و معتقد به رویکرد تنش‌زدایی و اصالت مذاکره برای حصول منافع ملی است.

🔹 عراقچی معاون ظریف در دو دولت یازدهم و دوازدهم بود. او مذاکره‌کننده ارشد در مذاکرات منتهی به برجام بود؛ از مدافعان سرسخت برجام که حتی بیشتر و دقیق‌تر از خود ظریف در این قضیه بود. ظریف همان‌طور که خود بارها بیان کرده است، برای جزئیات وقت زیادی نمی‌گذاشت و از دل همین بی‌توجهی‌ها بود که داستان فرانچسکو بیرون آمد. اما عراقچی به دلیل درگیری بیشتر با جزئیات، تسلط بسیار بیشتری داشت.

🔸 عراقچی در ماه‌های پایان دولت روحانی، با روی کار آمدن بایدن در آمریکا و زنده شدن امیدها به احیای برجام با بازگشت آمریکا به آن، مأموریت یافت تا تمام تلاش خود را برای تحقق این مهم انجام دهد. البته هنوز این موضوع که آیا مذاکراتی که در فروردین ۱۴۰۰ توسط عراقچی آغاز شد و شش دور هم ادامه یافت، با چه مجوزی و از سوی چه نهادی بوده، نامشخص است. در روز بررسی صلاحیت عراقچی در مجلس برای وزارت امور خارجه، این سؤال از سوی امیرحسین ثابتی، نماینده مردم تهران، مطرح شد و پاسخی به آن داده نشد.

🔹 عراقچی از همان ابتدا تلاش خود را برای عملیاتی کردن رویکرد تنش‌زدایی آغاز کرد. اولین مسئله و چالش اساسی که دولت چهاردهم با آن روبه‌رو شد، ترور مهمان فلسطین آقای پزشکیان چند ساعت پس از مراسم تحلیف بود. اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس، توسط رژیم صهیونیستی در تهران به شهادت رسید. عراقچی حتی در آن زمان به صورت رسمی وزیر امور خارجه نشده بود، اما احتمالاً از روند تحولات و افزایش تنش‌های ایران و رژیم صهیونیستی در چند ماه قبلش اطلاع داشت.

🔸 رژیم صهیونیستی فروردین ۱۴۰۳ به کنسولگری ایران در سوریه حمله کرد و چند نفر از فرماندهان ایرانی را به شهادت رساند. ایران در پاسخ به این تجاوز، عملیات وعده صادق یک را انجام داد و صدها موشک و پهپاد به سمت رژیم صهیونیستی شلیک کرد. برای آن‌هایی که تحولات منطقه را دنبال می‌کردند، مشخص بود که تصاعد تنش در حال رقم خوردن است.

🔹 اما سیاست خارجی دولت چهاردهم با محوریت عراقچی، رویکرد تنش‌زدایی را انتخاب و دنبال کرد. برای رویکرد تنش‌زدایی، ترور شهید هنیه در تهران چالش بسیار مهمی بود. تحلیل این رویکرد از این حادثه به این صورت بود که رژیم صهیونیستی نگران شروع مذاکرات ایران و آمریکا است و به همین دلیل با این ترور می‌خواهد ایران را در تله تنش انداخته و فرصت مذاکره و توافق با آمریکا را از ایران بگیرد.