💠 نباید دینداری به مناسک فروکاسته شود

❇️ نباید دینداری را به مناسک و آیین‌های بیرونی آن فرو بکاهیم؛ بلکه نسبت آن با باطن دینداری را هم باید ببینیم.... باید زایش‌ باطن و ‌ایجاد آیین‌ها و فعالیت‌های نوین اجتماعی مبتنی بر دین را مشاهده کنیم. امری که نمونهٔ قبلی آن را در کنش‌های گستردهٔ دیندارانه در پشتیبانی از جنگ تحمیلی سراغ داریم.

🌀 در گذشته نیز هستهٔ اسلام سنتی، توسط علما بر مراسمات و آیین‌های نوپدید اشراف داشته و انحرافات آن را کنترل کرده است. چنین نیست که مناسک نوپدید ارتباطی با دینداری عالمان نداشته باشد.

✴️ از منظر دیگر پدیده‌ای مانند تقیه نشان می‌دهد که با وجود از دسترس خارج‌شدن مناسک مورد قبول دین در شرایط تقیه، باز هم امکان حفظ دین وجود دارد. تحلیل‌ این در شرایطی است که توجه شود دین و دینداری نباید به ظاهر و لایه مناسکی دین کاسته شود.

#استاد_حمید_پارسانیا #محرم #تبلیغ